Ziemia i gruz są odpadami generowanymi w trakcie inwestycji budowlanych. Powstają podczas budowy nowych budynków, dróg, autostrad, a także przy rozbiórkach, niwelacjach gruntu i wielu innych przedsięwzięciach. Również remonty generalne mogą rodzić pełne kontenery gruzu i ziemi. Wielu inwestorów zakłada, że ziemię i gruz można wrzucić do jednego kontenera, ponieważ oba materiały, ogólnie rzecz biorąc, pochodzą z prac budowlanych. W praktyce jest jednak zupełnie inaczej. Choć zarówno ziemia, jak i gruz rzeczywiście zaliczają się do odpadów powstających podczas robót budowlanych, różnią się właściwościami, sposobem transportu oraz metodami dalszego zagospodarowania. To właśnie niejednokrotnie skutkuje potrzebą rozróżnienia kontenera na ziemię i gruz. W efekcie pomaga uniknąć problemów podczas odbioru kontenera, dodatkowych opłat, a nawet konieczności ponownego sortowania odpadów. Dedykowany kontener daje gwarancję, że odpady trafią do odpowiednich instalacji przetwarzania, gdzie nie zanieczyszczają odpadów innego rodzaju, będą mogły zostać poddane efektywnemu recyklingowi lub właściwej utylizacji.
Czym właściwie jest gruz?
Kamienie, fragmenty betonu, cegieł, pustaków, zaprawy murarskiej czy ceramiki to właśnie ten rodzaj odpadów, który nazywamy gruzem. Gruz gruzowi nierówny. W zależności od pochodzenia i składu mamy do czynienia z czystym gruzem, gruzem zmieszanym bądź gruzem zanieczyszczonym. Ten ostatni rodzaj gruzu jest nim praktycznie tylko z nazwy, bowiem może zawierać i beton, i opakowania po materiałach budowlanych, i odzież roboczą, i wiele innych odpadów z placu budowy. Dlatego w przypadku, gdy do zutylizowania jest wiele różnych rodzajów odpadów, najbardziej sprawdza się prostu kontener na odpady zmieszane.
Jeśli do wyrzucenia są odpady mineralne, wskazany jest kontener na gruz. Czysty gruz to przede wszystkim beton, cegły, kamień i kamienne elementy wykończeniowe. Gruz zmieszany zaś może zawierać dodatkowo ceramikę,płyty gipsowo-kartonowe, budowlane materiały izolacyjne, resztki materiałów wykończeniowych itp.
Czysty gruz jest bardzo wartościowym surowcem wtórnym, ponieważ po odpowiednim rozdrobnieniu może z katwością zostać wykorzystany między innymi jako kruszywo przy budowie dróg lub innych inwestycjach infrastrukturalnych.
Natomiast gruz zmieszany zawiera dodatkowo np. fragmenty tynku, ceramiki sanitarnej, płyt gipsowych czy innych materiałów budowlanych. Wymaga on bardziej skomplikowanego procesu segregacji, dlatego sposób jego zagospodarowania jest nieco inny, ale odzysk surowców również jest możliwy i efektywny.
Czym jest ziemia jako odpad?
Skąd bierze się ziemia jako odpad? Najczęściej pochodzi z wykopów pod fundamenty, instalacje, przyłącza czy prac związanych z niwelacją terenu. Może być też efektem ubocznym odrestaurowywania przydomowego ogrodu, kiedy ten po zakończonym sezonie wymaga gruntownego przekopania. Duże ilości ziemi powstają również podczas budowy podjazdów, tarasów, oczek wodnych czy w trakcie wykonywania drenażu wokół budynków. W takich przypadkach nadmiar gruntu często nie znajduje zastosowania na posesji i wymaga wywozu.
Do kontenerów na ziemię trafiają między innymi:
- ziemia z wykopów
- glina
- humus
- darń
- niewielkie ilości korzeni
Jeżeli ziemia jest czysta i nie została zanieczyszczona odpadami budowlanymi, chemikaliami czy tworzywami sztucznymi, może zostać ponownie wykorzystana, na przykład do rekultywacji terenów, wyrównywania działek lub innych prac ziemnych. Z tego względu tak ważne jest, aby nie mieszać jej z gruzem, folią, styropianem, odpadami komunalnymi ani żadnymi innymi odpadami.
Dlaczego nie można mieszać ziemi z gruzem?
- Ekologia
Nawet niewielka ilość gruzu wymieszana z ziemią może sprawić, że cały ładunek przestanie być traktowany jako ziemia nadająca się do ponownego wykorzystania. Działa to też w drugą stronę – gruz nie będzie mógł być efektywnie wykorzystany, jeżeli znajdą się tam inne surowce, w tym ziemia. Wynajmując kontener na odpady typu ziemia lub gruz, najlepiej od razu potraktować go jako przeznaczony wyłącznie do jednego rodzaju odpadów. Kilka minut poświęconych na odpowiednią segregację podczas prac może przełożyć się na same korzyści.
- Koszty
Istnieje też drugi aspekt. Mianowicie, gdy oba rodzaje odpadów, i ziemia, i gruz, zostaną wrzucone do jednego kontenera, a zmieszanie ziemi z gruzem znacząco utrudni ich późniejsze odzyskanie, a w wielu przypadkach całkowicie uniemożliwi ponowne wykorzystanie materiałów zgodnie z ich przeznaczeniem, może to zwiększyć koszta inwestycji. Oznacza bowiem więcej pracy przy sortowaniu, wyższe koszty zagospodarowania odpadów, a często również dodatkowe opłaty dla osoby zamawiającej kontener, jeśli zamówiony był ściśle określony rodzaj kontenera, tzn. tylko na gruz lub tylko na ziemię. Zdarza się także, że cały załadunek zostaje wówczas zakwalifikowany jako odpady zmieszane, co wiąże się z wyższą ceną odbioru
Recykling gruzu i ziemi
Zarówno gruz, jak i ziemia mogą zostać ponownie wykorzystane, jednak każdy z tych materiałów trafia do innego procesu technologicznego.
Czysty gruz po rozdrobnieniu staje się kruszywem wykorzystywanym przy budowie dróg, parkingów, fundamentów, nasypów. Każda tona odzyskanego gruzu oznacza mniejsze zapotrzebowanie na wydobycie naturalnych kruszyw, takich jak żwir czy kamień, a także ograniczenie ilości odpadów składowanych na wysypiskach.
Ziemia również znajduje szerokie zastosowanie. Może zostać wykorzystana przy rekultywacji terenów, niwelacji działek, pracach krajobrazowych. Warunkiem jest jednak odpowiednia jakość materiału oraz brak zanieczyszczeń. Jeśli nie zawiera gruzu, odpadów komunalnych, plastiku czy substancji niebezpiecznych, może z powodzeniem jeszcze być użyteczna.
Dlaczego warto korzystać z usług profesjonalnej firmy?
Profesjonalna firma zapewnia odpowiednio dobrany kontener, terminowy odbiór oraz transport odpadów do miejsc, w których zostaną właściwie zagospodarowane. Nie trzeba posiadać kontenera na własność, ponieważ wynajem kontenera jest dużo wygodniejszy, a przy tym prosty i opłacalny. Wywóz śmieci odbywa się w ustalonym terminie, po zapełnieniu kontenera, nie trzeba martwić się logistyką.
Dodatkową zaletą jest możliwość uzyskania dokumentów potwierdzających legalne przekazanie i zagospodarowanie odpadów. To bardzo ważne dla przedsiębiorców oraz firm budowlanych, które podlegają obowiązkom ewidencyjnym w systemie BDO. Przekazanie gruzu lub ziemi uprawnionemu odbiorcy powinno zostać udokumentowane Kartą Przekazania Odpadu (KPO), co stanowi potwierdzenie, że odpady trafiły do legalnej instalacji przetwarzania. Dokumentacja ułatwia prowadzenie ewidencji odpadów, przede wszystkim zaś chroni przedsiębiorcę podczas kontroli i daje gwarancję zgodności z obowiązującymi przepisami dotyczącymi gospodarki odpadami.
Choć wywóz ziemi i wywóz gruzu często kojarzą się z jedną usługą, w rzeczywistości dotyczą dwóch różnych rodzajów odpadów. Ziemia i gruz różnią się właściwościami fizycznymi, ale również sposobem transportu, recyklingu oraz wymaganiami dotyczącymi segregacji.
Przed zamówieniem kontenera zdecydowanie warto dokładnie określić, jaki odpad będzie dominował podczas planowanych prac. Segregacja na ziemię i gruz ograniczy koszty, usprawni odbiór odpadów, a długofalowo wesprze recykling materiałów budowlanych.
