Odpady powstające podczas budowy, remontu, przebudowy czy rozbiórki podlegają coraz bardziej szczegółowym zasadom gospodarowania. W 2026 roku szczególnego znaczenia nabiera obowiązek właściwego segregowania odpadów budowlanych oraz przekazywania ich podmiotom, które mogą zapewnić ich dalsze zagospodarowanie zgodnie z przepisami. Zmiany te mają znaczenie przede wszystkim dla przedsiębiorców prowadzących prace budowlane.
Co to oznacza dla inwestora? Powinien zwracać dużą uwagę na to, co trafia do kontenera. Gruz betonowy, cegły, ceramika, drewno, metale, tworzywa sztuczne czy gips nie zawsze mogą być traktowane jako jedna, dowolnie wymieszana masa odpadów. Z założenia śmieci te bowiem powinny być zbierane selektywnie. Rozdzielenie odpadów na frakcje już na placu budowy może ułatwić wywóz odpadów, ograniczyć koszty oraz zwiększyć szansę na efektywne pozyskanie surowców wtórnych.
Co zaliczamy do odpadów budowlanych i rozbiórkowych?
W przepisach odpady budowlane i rozbiórkowe zostały zdefiniowane jako odpady powstające podczas robót budowlanych. W praktyce jest to bardzo szeroka grupa materiałów. Mogą powstawać podczas:
- wznoszenia nowych obiektów
- remontów i przebudowy mieszkań, domów
- prac rozbiórkowych, wyburzeniowych
- modernizacji infrastruktury, np. dróg
Do najczęściej spotykanych odpadów budowlanych należą beton, cegły, ceramika budowlana, płytki, tynki, elementy gipsowe, drewno, szkło, tworzywa sztuczne oraz metale. Katalog odpadów przypisuje poszczególnym rodzajom odpowiednie kody, a odpady z budowy, remontów i demontażu obiektów budowlanych oraz infrastruktury drogowej znajdują się przede wszystkim w grupie 17.
Nie każdy odpad budowlany można jednak wrzucić do tego samego kontenera. Ostrożności wymagają odpady oznaczone w katalogu symbolem „*”, ponieważ są one klasyfikowane jako odpady niebezpieczne. Przykładem mogą być odpady cementowo-azbestowe, które wymagają specjalnego podejścia, w tym utylizacji dokonywanej przez ekipę posiadającą odpowiednie uprawnienia.
Najważniejsza zmiana – obowiązek segregowania odpadów
Jedną z najistotniejszych zmian w przepisach, która swój początek ma jeszcze w roku 2025, jest nowe brzmienie art. 101a ustawy o odpadach. Jeżeli podczas budowy, remontu lub rozbiórki powstają odpady, których nie można było uniknąć, wytwórca musi zapewnić ich odpowiednie wysegregowanie na określone frakcje.
W praktyce chodzi co najmniej o:
- drewno,
- metale,
- szkło,
- tworzywa sztuczne,
- gips,
- odpady mineralne, w tym beton, cegłę, płytki, materiały ceramiczne i kamienie.
Segregacja ma przede wszystkim zwiększyć możliwość przygotowania materiałów do odzysku.
Z punktu widzenia placów budowy, w przypadku większych inwestycji może to oznaczać konieczność przygotowania kilku miejsc lub pojemników przeznaczonych na różne rodzaje odpadów.
Co zmieniło się od 2025 roku i obowiązuje w 2026?
Warto podkreślić, że przepisy dotyczące selektywnego postępowania z odpadami budowlanymi nie są zupełnie nowe. Regulacje dotyczące selektywnego zbierania odpadów budowlanych zostały wprowadzone wcześniej niż w roku 2026, ale ich wejście w życie było przesuwane. Od 1 stycznia 2025 roku obowiązuje natomiast zmodyfikowany model odpowiedzialności określony w art. 101a. Nowelizacja z listopada 2024 roku zmieniła sposób sformułowania obowiązku. W przypadku przedsiębiorcy będącego wytwórcą odpadów to właśnie on musi zapewnić ich segregację. Przepisy dopuszczają również zlecenie wykonania obowiązku wyspecjalizowanemu podmiotowi. Musi to jednak nastąpić na podstawie pisemnej umowy określającej dalsze zagospodarowanie odpadów. Jeżeli odpady budowlane wytwarza osoba fizyczna niebędąca przedsiębiorcą, obowiązek segregacji spoczywa na następnym posiadaczu odpadów, któremu zostały one przekazane.
Kontener na gruz a nowe przepisy
Kontener na odpady pozostaje jednym z najwygodniejszych sposobów na ich uporządkowanie podczas remontu lub budowy. Trzeba jednak odpowiednio dopasować jego przeznaczenie do rodzaju śmieci.
Przed zamówieniem kontenera warto więc określić:
- jaki rodzaj odpadów będzie powstawał podczas prac
- czy będą to odpady jednorodne, czy kilka różnych frakcji
- czy wśród odpadów znajdują się materiały potencjalnie niebezpieczne
- jaką ilość odpadów trzeba będzie odebrać
- czy konieczne będzie podstawienie więcej niż jednego kontenera,
Gdy podczas prac powstaje niemal wyłącznie czysty gruz betonowy lub ceglany, wystarczy zwykły kontener na gruz. W takim przypadku odpady można łatwo gromadzić oddzielnie i przekazać do dalszego zagospodarowania (wywóz gruzu nierzadko kończy się owocnym recyklingiem kruszywa budowlanego). Jeżeli natomiast wśród gruzu znajdują się inne materiały, takie jak drewno, folie, tworzywa sztuczne, płyty gipsowo-kartonowe czy wełna mineralna, konieczne może być zastosowanie odpowiedniego kontenera na odpady zmieszane lub kilku kontenerów przeznaczonych na poszczególne frakcje.
BDO i dokumentowanie przekazania odpadów
W przypadku przedsiębiorców gospodarowanie odpadami wiąże się również z obowiązkami ewidencyjnymi i zasadami funkcjonowania systemu BDO. Jako obszary, które mogą wiązać się z obowiązkiem rejestracji, baza danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami wskazuje m.in. działalność polegającą na transporcie odpadów oraz wytwarzaniu określonych rodzajów odpadów. Przepisy przewidują konkretne wyjątki i zwolnienia, dlatego sytuację należy oceniać indywidualnie.
Dla przedsiębiorców istotne jest natomiast korzystanie z usług podmiotów działających legalnie i posiadających wymagane uprawnienia. Transport odpadów bez wymaganego wpisu do BDO może skutkować administracyjną karą pieniężną.
Odpady budowlane w 2026 roku – o czym pamiętać?
W 2026 roku najważniejsza zasada jest prosta: odpady budowlane nie powinny być traktowane jako przypadkowa mieszanka wszystkich materiałów pozostałych po remoncie. Przepisy wyraźnie wzmacniają obowiązek zapewnienia segregacji. Warto więc już przed rozpoczęciem remontu ustalić sposób postępowania z odpadami. Dotyczy to zarówno dużych inwestycji, jak i prac prowadzonych w domu czy mieszkaniu, jeśli wykonuje je ekipa budowlana, a nie osoba fizyczna. W przypadku przedsiębiorców szczególnego znaczenia nabiera także prawidłowa dokumentacja oraz współpraca z podmiotem posiadającym odpowiednie uprawnienia.
Jako SKIP Group umożliwiamy odpłatny wynajem kontenera i zajmujemy się wywozem gruzu i odpadów budowlanych w kontenerach. Przy planowaniu prac warto wcześniej określić rodzaj oraz przewidywaną ilość odpadów, aby dobrać rozwiązanie odpowiednie do charakteru inwestycji.
Przypisy
- Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach – definicja odpadów budowlanych i rozbiórkowych oraz przepisy dotyczące gospodarowania odpadami.
- Rozporządzenie Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów. Grupa 17 obejmuje odpady z budowy, remontów i demontażu obiektów budowlanych oraz infrastruktury drogowej; rozporządzenie wskazuje również kody odpadów niebezpiecznych.
- Ustawa z dnia 21 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz ustawy o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw. Nowe brzmienie art. 101a ustawy o odpadach obowiązuje od 1 stycznia 2025 r.
- Wcześniejsze brzmienie art. 101a przewidywało selektywne zbieranie i odbieranie odpadów budowlanych z podziałem m.in. na drewno, metale, szkło, tworzywa sztuczne, gips oraz odpady mineralne.
- Baza Danych o Produktach i Opakowaniach oraz o Gospodarce Odpadami (BDO) – informacje dotyczące obowiązku rejestracji oraz sankcji związanych m.in. z transportem odpadów bez wymaganego wpisu.
